Rruge pa rruge

Përshkrimi

Zëri i revoltës dhe i shpirtit shqiptar në fillesat e Petro Markos Në këtë përmbledhje skicash dhe tregimesh, Petro Marko na shfaqet me të gjithë forcën e tij shpirtërore, duke rrëfyer me një sinqeritet tronditës mbi gjakun që lëvrin dhe zemrën që djeg. Në shkrimin e tij “Një përgjigje” të vitit 1937, ai portretizon në mënyrë gjeniale karakterin shqiptar: “Jam gjaknxehtë, se jam rritur me misër që ka shumë shpirt. Jam i verbër, se me shekuj më ka munguar drita.” Përmes faqeve të “Rrugë pa rrugë” , autori eksploron këtë natyrë kryengritëse, ku njeriu refuzon të bindet dhe guxon ta shohë botën ashtu siç i pëlqen vetë. Vepra mbledh bashkë publicistikën dhe tregimet e shkurtra të botuara në gazetat e kohës si “Shtypi”, duke ofruar një dritare unike drejt viteve ’30. Marko nuk kursen as veten dhe as shoqërinë, duke ironizuar guximin e njeriut për të “shitur mendje” në një botë që po rrokulliset drejt ndryshimeve të mëdha, pa e ditur se ç’ndodh përjashta vetes. Është një rrëfim për hapsirën mes lumturisë dhe humbjes, një përpjekje për të gjetur dritën aty ku ka munguar për shekuj. Për çdo lexues që dëshiron të kuptojë rrënjët e letërsisë moderne shqipe dhe forcën e fjalës që nuk pranon vargonj, ky libër mbetet një udhërrëfyes i domosdoshëm. Petro Marko na kujton se të jesh shqiptar do të thotë të mbartësh brenda vetes një zjarr që përvëlon dhe një dëshirë të pashuar për liri dhe vetëdije.