Idioti – Pema

Description

Në qendër qëndron Princi Myshkin, një figurë që shpesh quhet “idiot” jo sepse i mungon inteligjenca, por sepse i mungon cinizmi. Ai është i sinqertë, i drejtpërdrejtë, i dhembshur. Ai nuk luan lojëra shoqërore, nuk manipulon dhe nuk maskohet. Në një ambient ku hipokrizia është normë, ai duket i huaj. Pikërisht kjo e bën romanin kaq të fuqishëm. Romani prek edhe temën e epilepsisë së Myshkinit, e cila nuk është vetëm element biografik i autorit, por metaforë e një ndjeshmërie ekstreme. Myshkini ndien më shumë, sheh më thellë, përjeton më fort gjë që e bën të pambrojtur. Në këtë kuptim, romani flet për koston e ndjeshmërisë në një shoqëri të ashpër. “Idioti” është një eksperiment moral dhe social, Dostojevski na vendos përballë një figure që mishëron faljen, ndjeshmërinë dhe pafajësinë dhe na tregon sa e vështirë është që këto cilësi të mbijetojnë në një botë të ndërtuar mbi krenari dhe interes. Ajo që e bën këtë roman të veçantë, edhe mes veprave të tjera të Dostojevskit është fokusi i tij tek mirësia. Nëse romanet e tjera analizojnë fajin, krimin apo konfliktin filozofik, “Idioti” analizon diçka më të brishtë siç është pafajësia dhe mirësia. Myshkini nuk fiton me forcë, por me ndjeshmëri, sepse në një botë ku inteligjenca shpesh lidhet me manipulimin, ai tregon një formë tjetër mençurie, atë të zemrës.